كتاب، همچنان مهم‏ترين واسطه يا رسانه‏اي است كه به معرفي يك نويسنده مي‏پردازد. در واقع هرچقدر هم كه آثار يك نويسنده در نشريات چاپ يا آثارش شفاهي در نشست‏ها و همايش‏ها خوانده شود، بازهم اين چاپ كتاب است كه به نويسندگي نويسنده رسميت مي‏بخشد. در اين راستا مي‏بينيم كه سربرآوردن اينترنت و عرصه‏هاي مجازي نيز، با وجود ويژگي‏ها و مزايايي چون عدم مميزي و هزينه اندك، چيزي از جايگاه كتاب در نزد همگان كم نكرده است. بي‏ترديد دلايلي از اين دست، انگيزه‏هاي زيادي به اهالي قلم مي‏دهد تا براي عرضه آثار خود به مخاطبان در پي چاپ كتاب باشند.

با اين همه چاپ نخستين كتاب هر نويسنده، دشواري‏ها و همچنين پيامدهايي خواهد داشت كه ممكن است طعم شيرين نويسندگي را به كام صاحب كتاب تلخ كند. گزارش زير شرح ديدگاه‏هاي سه تن از نويسندگان مشهدي پيرامون همين مسئله است كه با هم مي‏خوانيم:
شيوا مقانلو، رسيدن به حدي از استاندارد را مهم‏ترين مسئله براي چاپ كتاب اول مي‏داند. او مي‏گويد: من نخستين كارم را با ناشري معتبر قرار داد بستم و براي آن دستمزد هم گرفتم، بنابراين استاندارد ديگري را نمي‏پذيرم. برخي ناشران براي كار اول حق‏التاليف پرداخت نمي‏كنند يا ممكن است از نويسنده يا مترجم بخواهند كه بخشي از هزينه‏هاي چاپ كتاب را متقبل شود. به نظر من اين‏گونه كار‌كردن، اشتباه است. اگر شما خود به كار خود احترام بگذاريد، به كتابتان شخصيت ببخشيد و كتاب هم به حدي از استاندارد رسيده باشد، ناشران هم آن را قبول مي‏كنند.
وي مي‏افزايد: تعداد ناشران بسيار زياد شده‌است،هرچند اين افزايش كمي به معناي اين نيست كه همگي صاحب اعتبار هستند. با اين حال كتابي كه روي پاي خود بايستد، ناشر پيدا خواهد كرد ولو آن ناشر يك ناشر خوب گمنام باشد. از طرفي متاسفانه در دو سال اخير ديده مي‏شود كه ناشران مطرح كتاب‏هايي را - كه كارهاي اول نويسندگان هم در ميان آن هست- به چاپ مي‏رسانند كه خيلي از آن‏ها در حد نام آن ناشر نيست. فارغ از بحث آسيب‌شناسانه‏اي كه مي‏توان در اين باره عنوان كرد، توجيهاتي نيز از سوي ناشر آورده مي‏شود؛ به عنوان‌مثال با توجه به طولاني شدن روند دريافت مجوز، گاه آن‏ها ناچار مي‏شوند 100كتاب به اداره ارشاد ارائه دهند تا بتوانند 50عنوان در طول سال منتشر كنند.
نويسنده مجموعه داستان «كتاب هول» در مجموع انتشار كتاب نخست را مثبت مي‏داند و توضيح مي‏دهد: با انتشار اولين كتاب، شما به طور رسمي وارد عالم كتاب مي‏شويد و نوشتن براي دل خود بعد از اين، جنبه رسمي و بيروني مي‏يابد. البته اين نبايد باعث متوهم شدن صاحب اثر شود؛ اينكه با چاپ يك كتاب 70-60 صفحه‏اي ديگر حتما اسمش نويسنده است! نويسنده شدن شرايط زيادي دارد؛ شرايطي مانند تعداد كتاب، شمارگان آن، روند نوشتن و استمرار در آن.
مقانلو با تصريح بر اينكه، اگر پيامدي منفي بر چاپ كتاب مترتب باشد، به خود بحث كتاب مربوط نيست، مي‏گويد: گاهي ممكن است نويسنده‏اي از نقدها چنان سرخورده شود كه بگويد ديگر سراغ كتاب بعدي نخواهم رفت. يا برعكس امكان دارد نقدها آن‏قدر مثبت باشد كه او از كتاب دوم بترسد و نوشتن آن را به زماني موكول كند كه بتواند كاري در حد كتاب اولش بنويسد. گاهي هم عواملي ديگر به نااميدي و سرخوردگي نويسندگان جوان مي‏انجامد؛ عواملي مانند ديده نشدن كتاب بسيار خوبي كه نويسنده‏اش وارد يك سري لابي‏ها و باندبازي‏هاي فراواني كه در ادبيات ايران موجود است، نمي‏شود؛ يا فاجعه قلمداد كردن برگزيده نشدن كتاب نويسنده در جشنواره‏ها و حواشي‏اي از اين دست. چاپ كتاب را مثبت مي‏دانم به شرط اينكه مولف آن‏قدر محكم بوده و توانايي دروني داشته باشد كه كار خود را فارغ از پيامدها و حواشي ماجرا پيش ببرد.
سعيد طباطبايي با وجود اينكه مشكلات چاپ كتاب اول را نسبت به گذشته كمتر مي‏داند، معتقد است: مهم‏ترين مشكل اين است كه ناشر از ديد اقتصادي به نويسنده‏اي كه تا به حال كتاب چاپ نكرده به راحتي اعتماد نمي‏كند، زيرا نويسنده اسم و رسمي ندارد و جز در مواردي استثنايي، كتاب او فاقد بازار است. ناشر بايد ريسك كند و بديهي است كه مميزي سختگيرانه‏تري براي پذيرش انتشار كتاب چنين نويسنده‏اي روا خواهد داشت.
وي در ادامه اظهار مي‏دارد: پس از انتشار كتاب اول، باز مسائلي وجود دارد كه در اين باره مي‏توان به معرفي درست كتاب، توجه رسانه‏ها، نقد و بررسي به وسيله منتقدان و... اشاره داشت. خوشبختانه نسبت به مثلا 10 سال پيش شرايط تا اندازه‏اي براي نويسندگان آسان‏تر شده است. در دهه گذشته، ناشران بزرگ كار يك نويسنده جوان را چاپ نمي‏كردند و تنها به نويسندگان نامدار توجه داشتند. اگر احيانا نويسنده حاضر بود هزينه‏اي براي چاپ اثرش پرداخت كند يا ناشري كم اعتبارتر براي اين كار هزينه مي‏كرد، بازار استقبال چنداني نشان نمي‏داد. شرايط به‏نحوي بود كه رسانه‏ها به هيچ وجه كار را پوشش نمي‏دادند، منتقدان كتاب را نمي‏خواندند و در مجموع اعتمادي وجود نداشت. به عبارتي كتاب تنها چاپ و منتشر مي‏شد اما باقي مراحل عرضه آن باقي مي‏ماند.
طباطبايي تصريح مي‏كند: تقريبا از اوايل دهه كنوني، اعتماد به نسل جوان افزايش يافته است چون بيشتر اين جوانان فعال در عرصه ادبيات وارد روزنامه‏ها و رسانه‏هاي گوناگون شده و با در اختيار گرفتن آن، به كار خود و رفقاي خود اهميت داده‏اند. در نتيجه ديگر كتاب‏هاي اول يا دوم نويسندگان ناديده گرفته نمي‏شد و برخي از آن‏ها نيز بسيار صاحب اعتبار شده، بسيار فروش كرده و حتي جوايزي در پي داشته است.
نويسنده مجموعه داستان «طرحي براي يك اپرا» در عين حال خاطرنشان مي‏كند: اما يك سري مشكلات همچنان باقي است. عرصه ادبيات هم مانند هر عرصه ديگري ميدان رقابت است، يعني دليلي ندارد هر نويسنده‏اي كه اولين كتابش را مي‏نويسد مورد استقبال ناشر، مخاطب، رسانه و منتقد قرار گيرد. از ميان اين نويسندگان، عده‏اي معدود بايد باشند كه مورد توجه همه اين‏ها واقع شوند و در واقع بتوانند بازار را به دست بگيرند.
حسين كوشامنش هم مشكلات چاپ كتاب اول را براي شعر و داستان يكسان مي‏داند و مي‏گويد: بحث اين نيست كه ناشر پيدا نمي‏شود. ممكن است مولف، ناشري را بيابد كه از وسوسه چاپي كه معمولا همه براي كتاب اول به آن دچارند، مورد سوءاستفاده قرار بگيرد و هزينه گزافي به او تحميل شود و مشكلات ديگري برايش به وجود آيد.
وي مي‏افزايد: مشكل عمده تازه پس از چاپ كتاب، خودش را نشان مي‏دهد، ناشر تنها كار را چاپ مي‏كند و توزيع آن به گردن نويسنده مي‏افتد. اين افراد بايد اقبال بلندي داشته باشند كه بتوانند هزينه‏هاي كتاب را برگردانند.
نويسنده داستان بلند «اقليما» در ادامه مي‏گويد: كتاب‏فروش‏ها كاملا برخوردي بازاري مآب دارند، حتي نمي‏پذيرند كتاب را به صورتي اماني از نويسنده بگيرند و بفروشند. انتشار كتاب اول تنها ويژگي مثبتي كه دارد اين است كه صاحب آن بتواند خود را در جامعه آماري گسترده‏تر محك بزند، به شرط اينكه كتاب به دست خواننده برسد والا با وجود مشكلات ياد شده، من در مجموع پيامد مثبتي براي آن نمي‏بينم.