رمضان امسال اگرچه در سال تحصيلي نبود اما مراسم متعدد دانشگاهيان در اين خصوص را در خود جاي داد. مراسمي كه از جمله آن مي‌توان به برگزاري طرح ضيافت انديشه اشاره كرد. اما با نزديك شدن به اواخر اين ماه، انگار دانشگاه هنوز از پاي ننشسته و فرصت را در برگزاري مراسم مذهبي ديگر غنيمت مي‌شمارد. اين روزها دانشگاهيان مشهدي به فكر برگزاري اعتكاف دانشجويي سه روز پاياني رمضان هستند. مراسمي كه به همت هيئت وديعه‌الحسين نزديك به يك دهه پذيراي ميهمانان دانشجوي خود مي‌باشد. در اين رابطه ما نيز فرصت را غنيمت شمرده و پاي صحبت‌هاي يكي از مسئولان برگزاري اين اعتكاف مي‌نشينيم.

حبيبي در ابتدا با اشاره به اين موضوع كه سنت اعتكاف در زمان پيامبر نيز مطرح بوده و دهه آخر رمضان براي آن به عنوان روزهاي اصلي اعتكاف در نظر گرفته شده است، اظهار مي‌دارد: يكي از دلايل گرايش ما براي برگزاري اعتكاف، عمل به سنت بوده است، ضمن اينكه فضاي دانشجويي فضايي مذهبي و ديني است كه متاسفانه شايد اين فضا در جامعه آنطور كه بايد معرفي نشده باشد و شايد در برخي موارد تصوري كه از فضاي دانشگاهي در ذهن جامعه نقش بسته، تصويري غيرديني و غيرمذهبي بوده باشد كه ما با هدف نمود وجه مذهبي و فرهنگي قشر دانشجو، اقدام به برگزاري اعتكاف دانشجويي كرديم.
وي در ادامه با نگاهي به سال‌هاي گذشته و سير فعاليت‌ها مي‌گويد: پس از تشكيل هيئت مذهبي وديعه‌الحسين در سال 79، ما از سال 80 با گردآوري جمعيت دانشگاهي در مراسم مذهبي، تلاش كرديم تا جريان ساز باشيم و در حال حاضر اين جريان 46دانشگاه و مركز آموزش عالي مشهد را دربر مي‌گيرد و دانشگاه‌هاي بزرگي مانند دانشگاه آزاد اسلامي، علوم پزشكي و دانشگاه فردوسي كمك فراواني به برگزاري مي‌نمايند.

مسئول هيئت دانشجويان و دانش‌آموختگان مشهد ادامه مي‌دهد: در سال‌هاي ابتدايي فكر نمي‌كرديم، استقبال به اين ميزان برسد و سال 1380 حدود 1700معتكف داشتيم. از آن سال به بعد استقبال بيشتر و بيشتر شد، به طوري كه امسال 8900 نفر بر روي سايت ثبت‌نام كرده‌اند كه ما به دليل محدوديت مكان با قرعه‌كشي 2100نفر را انتخاب كرده‌ايم. از اين جمعيت 2100نفره، 850برادر و 1250خواهر دانشجو شركت خواهند كرد.
وي با تاكيد بر اشتياق جوانان دانشجو به شركت در مراسم مذهبي اظهار مي‌دارد: دانشجو گرايش ديني و مذهبي خودش را دارد. اگرچه اعتكاف از اعمال مستحب ديني محسوب مي‌شود اما جمعيت دانشجويي مشهد علاقه زيادي به آن نشان داده است. ما نبايد به دانشگاه و دانشجو با ديد منفي و غير ديني نگاه كنيم.
وقتي از نويد حبيبي درباره سختي‌هاي برگزاري مراسم اعتكاف دانشجويي مي‌پرسم، وي علاقه‌اي به سخن گفتن در اين رابطه ندارد و معتقد است؛ كار هيئتي بدون مشكل نمي‌شود و انسان بايد خود را آماده مقابله با مشكلات سازد. حبيبي ادامه مي‌دهد: وقتي كارهاي مذهبي به ميان مي‌آيند، بسياري از مشكلات به خودي خود حل مي‌شوند.
اين مقام مسئول درباره همكاري دانشجويان در برگزاري مراسم هم بيان مي‌كند: همكاري دانشجويان بالا بوده و اين همكاري در حلقه‌هاي معرفت و برنامه‌هاي ديگر نمود خاصي داشته است.
وي در ادامه به فعاليت‌هايي كه براي هيئت وديعه‌الحسين تعريف شده نيز اشاره مي‌كند و مي‌گويد: ما با نيت داشتن هيئتي عمومي در سراسر دانشگاه‌ها، هيئت وديعه‌الحسين را تشكيل داديم اما هيئت‌هاي بسياري در دانشگاه‌ها و دانشكده‌هاي مشهد وجود دارند كه به فعاليت‌هاي ديگري نيز مي‌پردازد و كارهاي ما بيشتر به برنامه‌هاي شاخص مناسبتي معطوف مي‌شود. اميدواريم؛ امسال با همكاري و هماهنگي بيشتر عمل كنيم و با دانشجويان معتكف پس از مراسم نيز ارتباط داشته باشيم تا تعامل خوبي با دانشجويان دانشگاه‌هاي سراسر مشهد به‌وجود آيد.
البته حبيبي، گوشه چشمي هم به مشكل سخت‌افزاري ديرينه برگزاري اعتكاف دارد و مي‌افزايد: مشكل عمده بحث تامين مكان است. ما به دنبال يافتن جايي ثابت براي برگزاري جلسات و كارهاي اداري هيئت هستيم، چرا كه در صورت تحقق آن به نظم مطلوبي در برگزاري جلسات خواهيم رسيد. به نظر من ما بايد يك جريان قوي و سالم مذهبي را در مقابل ساير جريان‌هاي انحرافي كه در مذهب وارد شده است به وجود آوريم.
او در پايان با اشاره به فضاي كار فرهنگي و مذهبي در شهر مشهد مي‌گويد: مشهد شهري مذهبي است و كار در آن از يك جنبه آسان است و از جنبه‌اي ديگر سخت.
آسان به اين دليل كه فضاي مذهبي در شهر وجود دارد و اين باعث سرعت در اجراي كار مي‌گردد. سخت به اين دليل كه با توجه به فضاها و جريان‌هاي مختلف فرهنگي و مذهبي در شهر مشهد، مقابله و ايجاد يك جريان سالم فرهنگي كمي سخت است و مستلزم دقت نظر زيادي مي‌باشد. ديد مسئولان نسبت به كار بايد اولويت دادن به كار فرهنگي براي قشر جوان و دانشجو باشد.
ايمان جوكار

کتاب «فهرست نویسی اصول و روش ها» تالیف دکتر‌رحمت‌ا... فتاحی، توسط انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد در 300صفحه به چاپ رسیده است. نویسنده این کتاب در پیش گفتار، با اشاره به کمبود منابع فهرست‌نویسی کشور می نویسد: با توجه به این کمبود و بر پایه سال‌ها تجربه تدریس فهرست‌نویس در رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشکده علوم‌تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی این کتاب نگاشته شد.

این کتاب در 12فصل با موضوعاتی همچون، شناخت کتاب و اجزای آن از دیدگاه فهرست‌نویسی، فهرست‌نویسی توصیفی، فهرست‌نویسی موضوعی، تعیین و انتخاب سرعنوان برای مشاهیر و مولفان، خدمات فهرست‌نویسی متمرکز و تعاونی و... گردآوری شده است.

با توجه به رشد شتاب توسعه صنعت در بخش‌های گوناگون و لزوم تعمیر و نگهداری دستگاه‌ها و ماشین‌آلات به‌ویژه در صنعت نفت و مشكلات حاصل از آن به‌خصوص آلودگی محیط‌زیست، اثرات گلخانه‌ای و گرم شدن دمای كره زمین و...، جهت رفع نیاز و بهبود اوضاع صنعتی و جلوگیری از آسیب رسیدن به جامعه انسانی و سلامتی مبرم و همه جانبه اجتماع و منابع انسانی به عنوان بزرگ‌ترین سرمایه توسعه و ترقی و تحول، «تخصص» یكی از امور بسیار ضروری و اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد.
بر این اساس رشته آكادمیك جدید «مهندسی نفت- گرایش ایمنی و بازرسی فنی» كه البته سال‌هاست، به‌صورت تجربی در صنعت مورد بهره‌برداری واقع می‌شود، ایجاد گرديده كه در مقایسه با سایر رشته‌های دانشگاهی بسیار جوان‌تر و شاید ناشناخته‌تر مي‌باشند. این رشته در كنار رشته‌های صنایع بالادستی نفت، به عنوان یك مكمل بسیار اثرگذار محسوب می‌شود كه بدون این رشته سایر رشته‌های نفتی جهت رسیدن به سر منزل مقصود باز می‌مانند و در صنایع پایین‌دستی نفت نيز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده تا جایی كه بسیاری از كارشناسان براین باورند كه با توجه به وسعت كاربرد و قلمرو كارايی این رشته در تمام حوزه‌های نفت و گاز و پتروشیمی و... این رشته را باید زیرمجموعه مهندسی نفت به شمار آورد.
دوره كارشناسی «مهندسی ایمنی و بازرسی فنی» به دو گرایش اصلی مهندسی شیمی- بازرسی فنی و مهندسی شیمی- ایمنی و حفاظت تقسیم می‌شود. دوره كارشناسی شاخه ایمنی و حفاظت یكی از دوره‌های عالی فنی و مهندسی می‌باشد كه هدف آن تربیت متخصصان ایمنی و حفاظت در صنایع نفت وگاز وپتروشیمی و پلیمر است.

نگاهی به سیاست دوگانه مسئولان آموزش عالی نسبت به دانشجویان آزاد و دولتی
جوكار - اگرچه قانون «پول بیشتر، کیفیت بالاتر!» همیشه و در بیشتر کشورهای این کره خاکی مورد تایید و تصدیق بوده است، اما انگار علم در کشور ما در این قانون نمی‌گنجد و از این قاعده مستثنی است، چرا که با نگاهی گذرا به کیفیت آموزش در قسمت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری آموزش عالی کشورمان و مقایسه این فاکتور بین بخش خصوصی و دولتی در می‌یابیم نه‌تنها بخش خصوصی با وجود سرازیر شدن منابع مالی دانشجویان از نظر امکانات سخت‌افزاری عقب‌ماندگی شدیدی دارد بلکه در قسمت‌های نرم‌افزاری از جمله مدیریت و سازماندهی نیز با سطح به مراتب پایین‌تری روبه‌روست.
با نگاهی موشکافانه به موضوع اختلاف محسوس در کیفیت دانشگاه دولتی و آزاد به وجود یگانه عامل پیشرفت و ترقی علم دولتی نسبت به علم آزاد، یعنی سرازیری یارانه‌های دولتی به دانشگاه دولتی پی می‌بریم. در واقع دانشگاه‌های ما به دلیل ناتوانی در ایجاد ثروت از راه فروش علم به صنعت، همیشه چشم یاری به دست دولت مبنی بر تخصیص یارانه دوخته‌اند. موضوعی که با فلسفه و ماهیت دانشگاه تطابقی ندارد.
استفاده از بودجه‌های دولتی به دلیل کمبودهای همیشگی با محدودیت روبه‌رو بوده و این محدودیت باعث شده است که دانشجویان دانشگاه‌های دولتی اکثر این بودجه را از آن خود کرده و دانشجویان دانشگاه‌های غیردولتی مورد تبعیض قرار گرفته و بهره چندانی نبرند.
این تبعیض باعث به وجود آمدن این پارادوکس می‌گردد که اگر طبق اصل 44 باید خصوصی‌سازی را مدنظر قرار داد، باقی ماندن تعداد زیادی از دانشگاه‌های دولتی با بودجه‌های فراوان و کیفیتی بالا که توان رقابت را از بخش خصوصی می‌گیرد، قابل توجیه نیست و اگر سیاست‌های مسئولان در جهت حمایت از دانشگاه‌ها تا مقطعی از زمان است که خود دانشگاه به بلوغ رسیده و خودکفا شود، پس چرا این حمایت فقط به دانشگاه دولتی معطوف می‌گردد؟ چرا دانشجویان بخش غیردولتی باید بخش اعظم هزینه‌های خود را داده و با کمبود روبه‌رو شوند، در صورتی که دانشجویان دانشگاه دولتی با صرف کمترین هزینه از بیشترین امکانات برخوردار گردند؟ آیا ملاک حمایت دولت از دانشجویان هنوز هم فقط یک آزمون چند ساعته برای شناختن دانشجوی دولتی و آزاد است؟ آیا این سیاست در جامعه ما که عدالت محور است، قابل قبول می‌باشد؟ و آیا در تمام این برنامه‌ها و ارائه یارانه و بودجه به این مهم توجه کافی شده است که تا چه زمانی دانشگاه می‌خواهد، طفل شیرخواره‌ای باشد که بدون کمک‌های دولتی قادر به حیات نیست؟ آنچه گفته شد؛ تنها گوشه‌ای از کلاف سردرگم آموزش عالی در کشور ماست و روشن شدن یک جزء از کل مطمئناً به حل تمام مشکلات نمی‌انجامد و برای شکوفایی نظام آموزش عالی در میهن عزیزمان نیازمند یک مدیریت سیستمی توسط مسئولان بخش‌های مختلف اعم از آموزش عالی، صنعت و کار هستیم که با توجه به شرایط موجود به این سئوال پاسخ دهند که چرا مملکت ما با این خیل جوانان مستعد و صرف هزینه‌های فراوان در جهت رشد آموزش عالی در سال‌های اخیر، هنوز هم دارای اقتصادی نه بر پایه صنعت بلکه بر پایه نفت است؟

دكتر عليرضا كوچكي استاد دانشكده كشاورزي دانشگاه فردوسي سال 1326 در يكي از روستاهاي «فسا» به نام ميانده در خانواده‌اي كشاورز به دنيا آمد. وي تحصيلات ابتدايي را در همان روستا به پايان برد و به‌واسطه علم‌دوستي پدر و اشتياقي كه خودش به ادامه تحصيل داشت، براي ادامه تحصيلات در مقطع دبيرستان عازم شهر شد. دكتر كوچكي تحصيلات دبيرستان را در فسا به اتمام رساند و براي سيكل دوم شيراز را انتخاب كرد.
در آن زمان كه هنوز آزمون سراسري در كار نبود و هر دانشگاه آزمون خود را براي گزينش دانشجو برگزار مي‌كرد، وي در آزمون دانشگاه اهواز در دانشكده كشاورزي برگزيده شد و تا سال 1349 كه تحصيلات مقطع ليسانس را به پايان رساند، در اهواز ماند. پس از اتمام مقطع ليسانس به دليل رتبه اولي بودن در زمان دانشجويي، با استفاده از بورس دولت عازم كشور انگلستان شد و بقيه تحصيلاتش را در رشته كشاورزي در همان كشور ادامه داد.
دكتر كوچكي كه در سال 1354 به ايران بازگشت و دانشكده كشاورزي دانشگاه مشهد را كه حدود يك سال از زمان تاسيس آن مي‌گذشت، براي تدريس انتخاب كرد و سال‌هاي متمادي را براي ارتقاي علم كشاورزي در مشهد ماندگار شد.اگرچه اين استاد دانشگاه قبل از انقلاب دو كتاب نوشت اما بعد از انقلاب با مشاهده كمبود منابع علم كشاورزي در ايران و فقدان ترجمه‌هاي مفيد، به صورت هدفمند اقدام به ترجمه منابعي كه براي كشاورزي اين مرز و بوم مفيد باشد، نمود.
دكتر كوچكي كه تاكيد ويژه‌اي بر كار تيمي دارد در طول اين سال‌ها بيش از 70كتاب به چاپ رسانده است كه از جمله آن مي‌توان به اقتصاد مرتع، بوم‌شناسي كشاورزي، كشاورزي پايدار، اكولوژي علف‌هاي هرز، نظام‌هاي كشاورزي پايدار، مدل‌سازي در گياهان زراعي، اصول بوم‌شناسي كشاورزي و... اشاره نمود.