«ببخشيد باز هم دير رسيدم، اما تقصير من نيست، خيابان‌ها خیلی شلوغ است. امان از اين اتوبوس‌ها كه هميشه دير مي‌آیند و من را شرمنده شما مي‌كنند، قول مي‌دهم از فردا سر ساعت برسم»، «ديدي! يادم رفت زنگ بزنم»، «‌واي من امروز بايد مي‌رفتم مهماني دوستم»و... هزاران جمله ديگر كه ثابت مي‌كند گوينده آن‌ها زياد سر حرف و تعهدي كه مي‌دهد، نيست. مگر اینکه فقط یک و یا دو بار و آن هم در شرايط خاص اتفاق افتاده‌باشد.

همه ما آدم‌هاي بدقول زيادي را در زندگي‌مان ديده‌ايم، ‌اگر صدايش را درنياوريد بعضي از خود ما هم جزو همان آدم‌هاي بدقول هستيم و بعضي‌ از ما هم مجبوريم هميشه حضور يك آدم‌ بدقول را مثل همسر، دوست صميمي يا يكي از كارمندان تحمل كنيم. آدمي كه وفاي به عهد در قاموسنامه اخلاقي‌اش نيست، كسي كه هيچ‌گاه بر سر حرف و وعده‌اش نمي‌ايستد، هميشه ديگران را سر كار مي‌گذارد و پس از بدقولي، نشانه‌اي از پشيماني در چهره‌اش ديده نمي‌شود، ممكن است هر آدمي با هر طبقه اجتماعي باشد و جايگاه اجتماعي و خانوادگي‌اش اهميت زيادي ندارد؛ مهم خصلت آزاردهنده‌اش در پايبندنبودن به وعده‌ها و بي‌تفاوت‌بودن به وقت و توجه ديگران است. ‌حالا اگر چنين فرد بدقولي، شريك زندگي آدمي خوش‌قول باشد، مشكلات چند برابر مي‌شود، چون اساس زندگي زناشويي بر پايبندي به عهد و پيمان است.

مردم مي‌گويند...
انگار بيشتر مردم زخم‌خورده بدقولي هستند؛ هرچند كه بسياري از اين افراد، خود در طول زندگی‌شان طعم بدقولي را به ديگران مي‌چشانند. علی 48 ساله است و با اطمينان مي‌گويد: هيچگاه در زندگي‌اش بدقولی نكرده و هر وقت با كسي قراري گذاشته، زودتر از وقت مقرر در محل حاضر بوده‌ است، اما هميشه آدم‌هاي بدقول به او فشارهاي عصبي وارد ‌كرده‌اند. او مي‌گويد: بدقولی يك نوع دروغ است و تكرار آن، موجب تاثير منفي بر روابط فرد با ديگران مي‌شود.
زهرا هم خودش را آدم خوش‌قولي مي‌داند و مي‌گويد: بيشتر اوقات افراد بي‌نظم و بي‌خيال به خاطر اين‌كه براي كارهايشان برنامه‌اي ندارند، به وعدهايشان عمل نمي‌كنند. اين مسئله هم موجب آزار ديگران و هم از دست‌دادن جايگاه اجتماعي خود فرد مي‌شود.
اما مینا، دوست زهرا با خنده مي‌گويد: در گذشته من آدم بدقولي بودم، ولي پس از اينکه این موضوع چندین بار از سوي يك آدم بدقول ديگر برای خودم اتفاق افتاد، تلاش می‌کنم که آدم خوش قولی بشوم! حالا مي‌فهمم ديگران چي مي‌كشيدند.
روابط اجتماعي افراد در جامعه، نياز به سرمايه‌هاي اجتماعي پيوند‌دهنده‌اي دارد كه آنان را به يكديگر نزديك كرده و همدلي و اعتماد را در روابط‌شان تقويت كند و خوش قولي يكي از اساسي‌ترين سرمايه‌هاي اجتماعي پيونددهنده افراد در يك جامعه است.
رفتار اعضاي خانواده به ما آموزش مي‌دهد
بدقولي از نظر روان‌شناسان يك نوع نابهنجاري اجتماعي است كه پايه تربيت غلط در خانواده زمينه‌ساز اين نوع رفتار غلط ارتباطي مي‌شود.‌ یک کارشناس ارشد مشاوره خانواده می‌گوید: متاسفانه مدت‌هاست كه بدقولي‌كردن و پايبند‌نبودن به قول و قرارها جزيي از فرهنگ مردم ما شده‌ است؛ به طوري كه برخورد با يك فرد خوش‌قول مايه تعجب افراد مي‌شود. شاید همه شما مشاهده کرده‌اید همیشه برنامه‌ها، همایش‌ها و حتی سمینارهای تخصصی با یک ساعت تاخیر شروع می‌شود که این به دلیل عدم حضور به موقع مهمانان است که به نوعی بدقولی كرده‌اند.
افسانه افسری می‌افزاید: فردي كه بدقولي مي‌كند، مسلما آدم بي‌برنامه‌اي است و به خاطر اين كه نظمي در كارهايش ندارد، همواره وقت را از دست مي‌دهد. ضمن اينكه به خاطر تكرار خلف وعده‌، اين وضعيت برايش عادي شده و ديگر نسبت به وقوع آن، احساس ناراحتي نمي‌كند.
وی در ادامه به نقش آموزش در خانواده‌ها اشاره مي‌كند و می‌گوید: براي اين كه فردي به يك انسان خوش‌قول تبديل شود اين مسئله را بايد از كودكي بياموزد. يعني كسي كه در خانواده‌اي متولد مي‌شود كه هيچ‌كس در آن بر سر حرف‌هايش نمي‌ايستد و از معطل‌كردن ديگران، ابايي ندارد؛ به احتمال فراوان او نيز به اين سمت كشيده مي‌شود. در واقع وقتي پدر و مادرها به فرزند خود قولي حتي كوچك مي‌دهند، ولي با شيوه‌هاي مختلف سعي در طفره رفتن از عملي‌كردن وعده‌شان دارند و مي‌خواهند ذهن كودك را منحرف كنند؛ آن وقت اين كودك نيز مي‌آموزد كه او هم مي‌تواند همين كارها را تكرار كند. البته اين روند، زماني متوقف مي‌شود كه فرد در فرآيند رشد خود، تصميم به تغيير رفتار بگيرد.
این مشاور خانواده بیان می‌کند: بخشي از بدقولي‌ها در خانواده و محيط اجتماع به زندگي پرمشغله جامعه مدرن امروزي برمي‌گردد كه در اين جامعه افراد براي انجام وظايف و امور خود وقت كم مي‌آورند كه البته اين وضعيت غلط با برنامه‌ريزي و مدیریت زمان قابل حل است، یعنی فرد می‌تواند با برنامه‌ریزی صحیح اندكي نسبت به اطرافيان و جامعه خود مسئوليت‌پذير باشد.
افسری می‌گوید: زماني كه در يك جامعه مردم بدقولي را ترويج مي‌دهند، اعتماد عمومي و ارتباطات معنوي از بين مي‌رود و اين بزرگ‌ترين آسيب و ضربه را به اركان آن جامعه وارد مي‌كند. اعتماد‌نداشتن به يكديگر درون يك جامعه، فعاليت افراد را با ركود مواجه مي‌كند.
این کارشناس ارشد مشاوره یادآور می شود: بدقولي‌هاي مكرر نه تنها وجهه فرد در اجتماع را تغییر می‌دهد بلکه در خانواده اعتبار او را نزد همسر و فرزندانش از بين می‌برد، خانواد متزلزل مي‌شود و فرزندان ديگر به آموزه‌هاي والدين خود توجه و عمل نمي‌كنند.
بدقولي را كنار بگذاريم
وی می‌گوید: براي مقابله با بدقولي بايد به ريشه‌هاي آن در كانون خانواده توجه كرد و با توجه به عواقب زيان‌بار اين نابهنجاري و رفتار غلط اجتماعي در محيط خانواده و اجتماع از رواج بيش از حد آن جلوگيري كرد. از آنجا كه شخصيت و اختلالات شخصيتي از دوره جنيني شكل مي‌گيرد و در بزرگسالي در افراد نهادينه مي‌شود بايد در قدم نخست فرهنگ درون خانواده‌ها را اصلاح كرد و تيم تربيتي مدارس و آموزشگاه‌ها را تقويت نمود. والدين بايد هميشه مسئوليت‌پذير بوده و تكاليف خود را در قبال اعضاي خانواده انجام دهند و همواره وعده‌هايي به ديگران بدهند كه به آن عمل مي‌كنند.
وی می‌افزاید: افرادی که به دلیل مشغله‌های کاری فراوان بدقولی می‌کنند، بهتر است کارهایشان را اولویت‌بندی نموده و با برنامه‌ریزی صحیح و مدیریت زمان ابتدا کارهای مهم خود را انجام داده و سپس کارهای کم اهمیت‌تر را انجام دهند.
حمیده صفائی

رفتار و طرز برخورد، پایه موفقیت ما خواهد بود. اگر رفتارتان را تغییر دهید، ادراک، اعمال و زندگی‌تان را تغییر داده‌اید و با تغییر تک‌تک زندگی‌ها، دنیا تغییر خواهد کرد. در اینجا 20نوع کار را عنوان می‌کنیم که هر کدام فقط ۳۰ثانیه زمان می‌برد. تصور کنید اگر میلیون‌ها یا بیلیون‌ها انسان روی زمین اگر فقط یکی از این کارها را انجام بدهند، دنیا چطور تغییر می‌کند!

تن صدایتان را تغییر دهید. برای ۳۰ثانیه سعی کنید نرم‌تر، آرام‌تر و کمی خوشایندتر صحبت کنید. با نتایج شگفت‌انگیزی روبه‌رو خواهید شد. آیا می‌دانستید وقتی با صدای نرم‌تر و آرام‌تر از بچه‌ها چيزي بخواهيد، نسبت به اینکه سرشان داد بزنید، تاثیر بیشتری خواهد داشت؟
ایده‌های قدیمی را به یاد آورده و دوباره آن‌ها را از سر بگیرید. آیا این ایده یک اختراع، یک پروژه کاری، یا کاری بوده که به نظرتان جالب می‌آمده؟ یکی از آن کارها را انتخاب کرده و یک‌بار دیگر امتحانش کنید. تصور کنید اگر همه آدم‌ها این‌قدر جرئت داشتند که از نبوغ خدادادی در جهت استعدادهایشان بهره گیرند چه می‌شد؟ و چه چیزهای جدیدی در دنیا اختراع می‌شد؟
به یک‌نفر یک فرصت دوباره بدهید. یک بار دیگر به حرف‌هایش گوش دهید یا یک‌بار دیگر به او فرصت دهید شاید که تغییر کرده باشد.
به فرزندانتان بگویید «دوستتان دارم» و «به شما افتخار می‌کنم.» تصور کنید اگر همه والدین ۳۰ثانیه در روز هم که شده به فرزندانشان اطمینان خاطر می‌دادند كه چقدر آن‌ها را دوست دارند، شاهد چه تغییرات شگرفی بودیم.
کاری را که قبلا نیمه‌كاره رها کرده‌اید دوباره انجام دهيد. ۳۰ثانیه بیشتر طول نمی‌کشد که برای انجام کار عقب‌افتاده تصمیم بگیرید.
به‌هم‌ریختگی‌های دیگران را تمیز و مرتب کنید.
برای چیزی یا کسی که باورش دارید، مقاومت كنيد. یک جمله حمایت‌کننده، كافي است.
کسی را در کارش تشویق کنید و به او اطمینان خاطر بدهید.
به همسر خود محبت کنید. اگر همه همسران فقط ۳۰ثانیه در روز برای محبت به هم وقت می‌گذاشتند، این‌قدر زندگی‌های زناشویی آشفته نبود. خيلي وقت‌ها بايد علاقه را به زبان بياوريد.
یک کلمه جدید يا یک چیز تازه در مورد یک فرهنگ دیگر یاد بگیرید.
مبلغ هر چند ناچيز را به مؤسسات خیریه هدیه کنید.
مبلغی (در حد توانایی) در یک پاکت گذاشته و با عنوان «ناشناس» برای کسی بگذارید که می دانید به آن احتیاج دارد.
به پرنده‌ها غذا بدهید، زباله‌ها را جمع کنید و…
یک صبحانه عالی برای خود انتخاب کنید. کمتر مواد قندی بخورید و بیشتر از پروتئین و میوه استفاده كنيد.
اگر خیلی وقت است که درون خانه یا شرکت هستید، بیرون بروید و اجازه بدهید که نور آفتاب روی صورتتان بنشیند.
از ورزش‌کردن غافل نشوید؛ حتی یک نرمش سرو گردن 30ثانیه‌ای ...
یک دانه بکارید (یا اگر وارد هستید، یک نهال بکارید). تصور کنید اگر میلیون‌ها آدم روی زمین این کار را بکنند دنیا شاهد چه فضای سبزي خواهد بود.
در سطل زباله خانه چند کیسه زباله بگذارید تا انواع مختلف زباله‌ها را جداگانه دور بریزید. شما بازیافت زباله را از همین امروز شروع کرده‌اید.
تصميم بگيريد كه یک عادت بد خود را ترک کنید.
از هر چه دارید احساس رضایت کنید و همیشه قدردان نعمت‌های خداوند باشید.

رهبر معظم انقلاب، حضرت آيت‌ا...خامنه‌اي در بخشي از سخنان خود در سومين جلسه از مجموعه نشست‌هاي انديشه‌هاي راهبردي نظام كه درخصوص زن و نقش و جايگاه آن، برگزار شده ‌بود به اهميت حضور زن در خانواده پرداخته ‌بودند كه در اينجا بخشي از آن را مي‌آوريم.
مسئله‌ خانواده، مسئله‌ بسيار مهمى است؛ پايه و سلول اصلى در جامعه است؛ نه اينكه اگر اين سلول سالم شد، سلامت به ديگرها سرايت مي‌كند؛ يا اگر ناسالم شد، عدم سلامت به ديگرها سرايت مي‌كند؛ بلكه به اين معناست كه اگر سالم شد؛ يعنى بدن سالم است. بدن كه غير از سلول‌ها چيز ديگرى نيست. مسئله اين‌قدر اهميت دارد.
جامعه‌ اسلامى بدون بهره‌مندى كشور از نهاد خانواده‌ سالم، سرزنده و بانشاط امكان ندارد پيشرفت كند. به‌خصوص در زمينه‌هاى فرهنگى و البته در زمينه‌هاى غيرفرهنگى، بدون خانواده‌هاى خوب، امكان پيشرفت نيست. پس خانواده لازم است. حالا نقض نشود كه شما مي‌گوييد در غرب خانواده نيست، پيشرفت هم هست. آنچه كه امروز در ويرانى بنياد خانواده در غرب روزبه‌روز بيشتر دارد نمودارهايش ظاهر مي‌شود. حوادث جهانى و حوادث تاريخى اينجور نيست كه زودبازده و زوداثر باشد؛ اين‌ها به‌تدريج اثر خواهد گذاشت؛ كمااينكه تا حالا هم اثر گذاشته. آن روزى كه غرب به اين پيشرفت‌ها دست پيدا كرد، در آنجا هنوز خانواده سر جاى خودش بود؛ حتى مسئله‌ جنسيت با همان رعايت‌هاى اخلاقى جنسى - البته نه به شكل اسلامى، بلكه به شكل خاص خودش - وجود داشت. اگر كسى با معارف غربى آشنا باشد، هم در اروپا و هم بعد در آمريكا اين را مى‌بيند. اين مسئله‌ رعايت‌هاى اخلاقى دو جنس نسبت به يكديگر، مسئله‌ حيا، پرهيز از تهمت، اين‌ها چيزهايى بود كه آن روز وجود داشت. اين بى‌بندوبارى‌ها و اباحيگرى‌ها به‌تدريج در آنجا به وجود آمده. وضع امروز هم فرداى بسيار تلخ و سختى را براى آن‌ها رقم مي‌زند.
از سوي ديگر در اين سى و دو سال، مسئله‌ زن از نظر جبهه‌ دشمنان ما، در يكى از بالانشين‌هاى جدول اعتراض‌ها به ماست. از اول انقلاب روى مسئله‌ زن تكيه كردند، به ما اعتراض كردند، در رديف تروريسم و در رديف نقض حقوق بشر قلمداد كردند. هنوز هيچ خبرى هم نبود. معلوم هم نبود كه جامعه‌ اسلامى با جنس زن چه كار خواهد كرد. آن‌ها شروع كردند كه اسلام عليه زن است. خب، ما در اين زمينه بايستى مواجهه كنيم، مقابله كنيم. افكار عمومى جهان را نمي‌شود دستكم گرفت. همه كه مغرض نيستند، همه كه خباثت ندارند؛ خباثت مال يك عده‌ خاص است، مال سياستگران و سياست‌سازان و برنامه‌ريزان و اين‌هاست؛ ما نبايد اجازه بدهيم كه عامه‌ مردم دچار اين اغواى بزرگ قرار بگيرند؛ لذا بايد وارد‌شويم.
البته اين را هم بگوييم؛ غرب رندانه از زير بار طرح مسئله‌ خانواده در مي‌رود. در همه‌ بحث‌هايى كه مي‌كنند، زن هست، اما اصلا بحث خانواده نيست. خانواده، نقطه‌ ضعف غرب است. با اينكه زن از خانواده جدا نيست.

روزى شاگرد يك پير دانشمند از او خواست كه به ‌وي يك درس به ياد ماندنى بدهد. راهب از شاگردش خواست كيسه نمك را برايش بياورد. بعد يك مشت از آن نمك‌ها را داخل ليوان نيمه پرى ريخت و از او خواست آن آب را سر بكشد.
شاگرد فقط توانست يك جرعه كوچك از آب داخل ليوان را بخورد، آن هم به زحمت.
استاد پرسيد: «مزه‏اش چطور بود؟»
شاگرد پاسخ داد:«بدجورى شور و تلخ بود، اصلاً نمى‏شد خورد».
پير از شاگردش خواست يك مشت نمك بردارد و او را همراهى كند. رفتند تا به كنار درياچه رسيدند. استاد از او خواست تا نمك‏ها را داخل درياچه بريزد، بعد يك ليوان آب از درياچه برداشت و به دست شاگرد داد و از او خواست آن را بنوشد. شاگرد به راحتى تمام آب داخل ليوان را سر كشيد.
استاد اين ‌بار هم از او مزه آب داخل ليوان را پرسيد: شاگرد پاسخ داد: «كاملاً معمولى بود.»
پير گفت: رنج‌ها و سختي‌هايى كه انسان در طول زندگى با آن‌ها روبه‌رو مي‌شود همچون يك مشت نمك هستند، اما اين روح و قدرت پذيرش هر انساني است كه هر چه بزرگ‌تر و وسيع‌تر بشود، مى‏تواند بار آن همه رنج و اندوه را به راحتى تحمل كند‌؛ بنابراين سعى كن تا مي‌تواني بخشي از يك دريا باشى تا يك ليوان آب.

کسانی که اعتماد به نفس پایین دارند، احساس تنهایی می‌کنند حتی زمانی که در ميان یک جمع قرار‌بگيرند.